فصل اول نهضت‌هاى يحيى و ادريس فرزندان عبد اللّه در عهد هارون الرشيد دوره خلافت هارون الرشيد ، شاهد حركت‌هايى شيعى به رهبرى دو برادر به نام‌هاى يحيى و ادريس ، فرزندان عبد اللّه بن حسن بن حسن بن على بن ابى طالب بود . قيام يحيى در مشرق بود ، حال آن‌كه ادريس در سرزمين مغرب قيام كرد . اين دو انقلابى ، برادران محمد نفس زكيه و ابراهيم بودند كه قبلا در دوره خلافت منصور به‌پا خاسته و خونشان در مدينه و بصره به زمين ريخته بود . عمر هادى عباسى دو يا سه ماه پس از مصيبت فخ و شهادت حسين بن على به‌سر آمد و شيعيان از اين‌كه دوران عمر خليفه‌اى كه به قساوت و درشتى مشهور بود به پايان رسيد ، آرامش يافتند . هم‌چنين از اين‌كه خلافت به هارون الرشيد رسيد ، اظهار شادمانى كردند ؛ چرا كه هارون در دوره مهدى و هادى ، به نيكى خلق و نرمى رفتار شهرت داشت ، و اگر اجل به مهدى مهلت مىداد ، بر آن بود كه او را در ولايت‌عهدى ، بر هادى مقدم دارد . « 1 »

--> ( 1 ) . ابن طباطبا هارون الرشيد را چنين توصيف مىكند : « رشيد از افاضل خلفا و از فصيحان و دانشمندان و كريمان ايشان بود . وى در مدت خلافت خود جز چند سال اندك ، پيوسته يك سال به حج مىرفت و يك سال به جنگ با دشمنان دين مىپرداخت . رشيد در هر روز صد ركعت نماز مىگزارد . هم‌چنين او پياده به حج رفت ، حال آن‌كه هيچ‌يك از خلفا چنين كارى نكرده بودند . رشيد هرگاه به حج مىرفت صد نفر از فقها -